Thiếu ý tưởng – Điều xảy ra cả với những người giỏi nhất trong số chúng ta.

Thậm chí nó đã xảy ra với nhà thơ Samuel Taylor Coleridge khi ông ở tuổi ba mươi. “Một năm đã hoàn toàn trôi qua, với những gì ít ỏi có được trong từng tháng. Đó là một nỗi buồn và xấu hổ. Tôi đã không làm được gì cả!”

Có được một dòng chảy của luồng ý tưởng là điều quan trọng cho bất cứ ai làm trong ngành công nghiệp mang tính sáng tạo. Không phải chỉ khi khách hàng hay ông chủ của bạn thường xuyên yêu cầu về những bài thiết kế, giải pháp hay lý thuyết mới, mà ngay bản thân bạn cũng muốn khơi nguồn ý tưởng để thể hiện trí sáng tạo của mình.

Nhưng bất kỳ ai có óc sáng tạo cũng sẽ nói với bạn rằng, thỉnh thoảng nó vẫn trốn thoát và rời xa bạn. Và rào cản nghệ thuật này có thể là cú vặn tinh thần rất lớn đối với những ai có cuộc sống liên quan nhiều đến sự sáng suốt và trí sáng tạo của mình. Nhưng, sự thật cho thấy, chúng ta có thể dễ dàng vượt qua những rào cản sáng tạo của nhà văn hay nghệ sĩ như các trường hợp được nhắc đến ở đây.

01. Nhiều ý tưởng hơn = Ý tưởng tốt hơn

Đây là điều đầu tiên được liệt kê trong danh sách này vì lý do: Cách tốt nhất để tạo được nhiều ý tưởng hay là có càng nhiều ý tưởng càng tốt.

Nếu bạn có 100 ý tưởng và 99 trong số chúng là ý tưởng tồi thì bạn vẫn có một ý tưởng chiến thắng.

Thật không may, rất nhiều người rơi vào trường hợp như huyền thoại Eureka. Họ nghĩ rằng ý tưởng lớn đến từ hư không, và rằng thiên tài thật sự có những suy nghĩ đặc biệt, khác thường.

Thực tế là, trong suốt chiều dài lịch sử, các thiên tài, mặc dù chắc chắn phải thông minh, thì tất cả họ cũng đều làm việc rất chăm chỉ. Họ có vô số ý tưởng, và chỉ vì hầu hết những ý tưởng này là vô nghĩa nên bạn không biết đến chúng. Tuy vẫn có một vài trường hợp, chúng ta biết về chúng. Einstein đã cho ra mắt hàng trăm sản phẩm khoa học trong suốt cuộc đời mình, nhưng ông chỉ nổi tiếng với một vài công trình nghiên cứu, đó là toàn bộ những ý tưởng đã tạo nên con người vĩ đại này.

02. Gãi ngay chỗ ngứa của bản thân

Xem xét nhu cầu và mong muốn của bản thân là một cách tuyệt vời để bắt đầu có được ý tưởng.

Người ta thường muốn đưa ra “điều to lớn tiếp theo”, họ hay tập trung vào ý tưởng lớn thay vì nhìn vào những chi tiết nhỏ.

Gần đây có rất nhiều công ty lớn ra đời trước hết nhắm tới nhu cầu của số ít người lao động cần có nơi ở rẻ, hoặc điều kiện đi lại tốt hơn.

Bạn hãy tìm cách giúp chính mình trước khi giúp đỡ người khác. Nếu bạn là người tiến bộ, bạn sẽ có nhu cầu sở hữu một phần mềm hay một ứng dụng mà mới trước đây thôi nó chưa hề tồn tại. Nếu bạn là một nghệ sĩ, nhà văn, họa sĩ, trước tiên bạn cần khắc họa điều bạn yêu thích và bạn sẽ tìm thấy giá trị của những ý tưởng nảy sinh từ đó, khi mà đầu óc bạn chìm ngập trong những vấn đề cần giải quyết.

03. Không ngừng theo đuổi ý tưởng

Tất cả ý tưởng có được đều tốt, nhưng, nếu bạn là người giống như tôi, chúng sẽ ngay lập tức biến mất khỏi đầu óc một khi bạn bị xao nhãng. Một vài người trong chúng ta có trí nhớ tuyệt vời, bên cạnh số còn lại thì ngược lại.

Hãy viết nó ra. Ngày nay, điện thoại thông minh “smartphone” đâu đâu cũng có, bạn không thể buộc tội rằng không có giấy viết trong tay.

Bạn có thể dùng bất cứ ứng dụng nào được thiết kế để giúp bạn theo đuổi ý tưởng của mình, như Evernote, Notes hay Keep. Theo quan điểm cá nhân, tôi cũng thích có một loại thiết bị ghi và đăng tải ngay ý tưởng hay một cuốn sổ ghi chép đặt trên bàn ngay cạnh giường ngủ. Con người ai cũng có những ý tưởng xuất hiện trong lúc chập choạng chìm vào giấc ngủ, nhưng sẽ hoàn toàn quên chúng khi thức dậy sáng hôm sau. (Hoặc tệ hơn, bạn chỉ nhớ rằng mình đã có một ý tưởng tuyệt vời, nhưng không thể nhớ được ý tưởng đó ra sao!)

Nhưng chỉ thu nhặt ý tưởng thôi thì chưa đủ, bạn phải tìm cách thực hiện chúng. Mỗi tuần hoặc tháng, bạn cần ngồi xuống xem xét từng ý tưởng mà bạn đã có và bắt đầu sàn lọc chúng, bỏ đi ý tưởng mà bạn không có thời gian cho nó và phải tập trung vào ý tưởng mà bạn có khả năng làm được.

04. Quan sát thế giới xung quanh

Điều này thoạt nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng có nhiều người tốn khá nhiều thời gian chỉ tập trung vào cái đầu của mình để cố gắng đưa ra ý tưởng mới. Hãy thử nhấc con mắt của bạn rời khỏi màn hình vi tính trong năm phút, bạn sẽ thấy số lượng ý tưởng ra đời trong năm phút đó nhiều hơn rất nhiều so với khi bạn bắt đầu với trang giấy trắng trong vòng một tiếng.

Nếu bạn đang ở trong quán cà phê hay nơi công cộng, hãy dùng năm phút để ghi chú tất cả những gì đang có và diễn ra xung quanh. Nếu bạn là nhà văn, hãy thử mô tả nó, nếu bạn là họa sĩ, hãy phác thảo nó. Những suy nghĩ, ghi chú và phác thảo này có thể không giúp ích ngay được, nhưng sẽ có lúc bạn cần bối cảnh chính xác giống vậy để có một ý tưởng. Não bạn càng thâm nhập vào nhiều ngữ cảnh, sẽ càng có nhiều suy nghĩ, và càng kích hoạt được nhiều ý tưởng.

05. Phá vỡ thói quen hằng ngày

Chúng ta vẫn hay nói về thói quen hằng ngày và lợi ích mà chúng mang lại. Tuy nhiên, một khi bạn đã thiết lập thói quen hằng ngày và não bạn bắt đầu làm việc như một cỗ máy tự động, có thể đôi lúc bạn không tìm thấy ý tưởng mới và chỉ thực hiện những ý tưởng hiện có. Thỉnh thoảng bạn hãy phá vỡ thói quen hằng ngày, như một cách gây sốc cho não. Và như thế, nó phải nhìn nhận lại những gì đang diễn ra và và sẽ bắt đầu làm việc với khả năng cao hơn.

Nếu bạn là người hay ngủ trễ, hãy thử thức dậy sớm vào một buổi sáng nào đó để biết đầu óc bạn thay đổi như thế nào. Có thể bạn sẽ cảm thấy cơ thể mình có chút khó chịu, nhưng sự khó chịu đó và những cảm nhận mới (Đó là cái gì? Một khúc hát của chú chim ư?) những điều mà bạn cảm nhận vào thời khắc buổi sáng sớm này sẽ cho phép bạn có sự tập trung mới và ý tưởng mới, mà chúng lẽ ra đã bị lướt qua nếu như bạn còn ngủ.

Bạn có thể hiểu việc này khi đặt câu hỏi cho những giả định về thế giới xung quanh. Khi tất cả chúng ta sống trong guồng quay tự động hóa như một phần không thể thiếu, nhưng điều không hay là chúng ta thường xuyên quyết định điều gì đó về thế giới này và rồi mặc định nó như vậy, không bao giờ đặt câu hỏi cho những giả định của chúng ta hay sử dụng những bằng chứng mới. Nếu bạn phá vỡ thói quen hằng ngày, bạn sẽ thường xuyên thấy thế giới từ một góc nhìn mới mẻ và có cơ hội đặt câu hỏi điều gì là cơ sở cho những suy nghĩ của mình. Vì thế, bạn có thể suy nghĩ khác đi, và kích hoạt những ý tưởng mới mà trước đó bạn chưa hề nghĩ đến.

06. Viết nháp

Chúng ta sẽ sớm đào sâu vấn đề này, nhưng viết nháp không phải (không nhất thiết) là dấu hiệu của suy nghĩ vẩn vơ, mất tập trung. Thay vào đó, viết nháp có thể giúp cải thiện hiệu suất của các việc liên quan đến nhận thức như việc ghi nhớ. Cơ chế hoạt động này vẫn còn là một bí ẩn, nhưng việc tập trung nhiều hơn vào suy nghĩ và đầu óc sẽ giúp bạn thôi không suy nghĩ vẩn vơ hơn là làm cho nó lang thang đâu đó.

07. Thử nghiệm và mắc lỗi

Người nhật có thành ngữ : “七転び八起き”nghĩa đen là “té xuống 7 lần, đứng lên 8 lần”.
Ai cũng muốn đúng ngay từ lần đầu tiên, nhưng điều này dường như rất khó xảy ra. Một lý do rất quan trọng khiến con người ta không theo đuổi ý tưởng là vì họ sợ sai.
Thất bại là một phần của quá trình. Bất kỳ ai đang hay đã từng thành công cũng từng thất bại vào lúc nào đó trong cuộc đời họ.

Một lúc nào đó, bạn thất bại, và điều cốt lõi là cách bạn đối diện với thật bại đó sẽ quyết định thành công của bạn. Nếu bạn xem nó như một bài học để kích hoạt ý tưởng mới thì ngược lại, lúc đó không dễ dàng gì để xem đó là một thất bại đơn thuần. Bởi nó trở thành một phần quan trọng góp phần vào sự thành công của bạn.

Hãy lập một “danh sách chi tiết” khi bạn trong tiến trình sáng tạo để xác định điều gì thực hiện được và điều gì không. Bắt đầu ngay từ danh sách này, sử dụng các ý tưởng này và gạch bỏ nếu chúng không khả thi hay highlight nếu chúng khả thi. Và tiếp tục thêm các ý tưởng khác khi bạn làm việc, bạn sẽ thấy mình đưa ra các ý tưởng hay nhất như thế nào. Thành công không đến tức thì, mà nó là cả một quá trình cải thiện lâu dài.

08. Tìm kiếm trải nghiệm

Điều này thoạt nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng lại một lần nữa phải nói rằng nhiều người không tìm kiếm trải nghiệm mới, thứ có thể kích hoạt ý tưởng mới. Tương tự như việc phá vỡ thói quen hàng ngày, một trong những cách tốt nhất để đưa ra ý tưởng mới là nhìn và trải nghiệm những điều mới.

Càng đi du lịch nhiều, bạn càng có nhiều trải nghiệm nghệ thuật, có nhiều niềm vui hơn, gặp gỡ nhiều người hơn, cảm nhận được nhiều thứ hơn, trí óc bạn sẽ làm việc nhiều hơn, đồng nghĩa với việc nhiều ý tưởng hơn sẽ đến.

Bạn không cần phải đặt lịch cho chuyến du lịch vòng quanh thế giới trên một chiếc thuyền buồm vào ngày mai. Nhưng hãy cân nhắc xem trải nghiệm ngày mai bạn có sẽ là gì. Có thể bạn sẽ xem một vở kịch, hay nói chuyện với một người lạ, hay chỉ đơn giản là đi dạo bộ trên một con đường mòn mà bạn chưa bao giờ đi.

09. Nghỉ giải lao

Tiểu thuyết gia Hilary Mantel, người 2 lần thắng giải The Booker Price tin chắc về hiệu quả của việc nghỉ giải lao khi hứng thú của bạn bị tuột dốc: “Nếu suy nghĩ của bạn bị ngừng lại, hãy rời xa khỏi bàn làm việc. Hãy đi dạo, tắm, ngủ, làm một miếng bánh, vẽ, nghe nhạc, thư giản, tập thể dục, hãy làm bất cứ điều gì, miễn là đừng ngồi lì đó và chăm chăm vào vấn đề mà bạn đang đối diện.

Như đã nói, tập thể dục tạo ra điều khác biệt, vì thế hãy thực hiện nó mỗi khi bạn nghỉ giải lao. Mặc dù có thể khó để thôi không nghĩ về vấn đề đó, đặc biệt khi bạn đang bị áp lực, bạn phải tập thể dục để khuấy động ý tưởng mới.

Mặc dù có thể bạn sẽ nghĩ ra ý tưởng điên rồ nhất trong lúc đầu óc mình đang bị dồn nén dưới áp lực, nhưng bạn sẽ nhanh chóng nhận ra rằng đó là những ý tưởng cần bị loại bỏ nhất.

Khi đầu óc bạn bắt đầu đóng băng, hãy thư giản, có thể 5 phút hay 5 giờ, và bạn sẽ nhận thấy đó là khoảng thời gian đầu óc mình tự bôi trơn dầu nhớt để sẵn sàng cho những bước tiếp theo.

Hilary cho rằng việc trầm tư, một cách để giải phóng những những căng thẳng trong nhận thức và việc kích hoạt, thấy ý tưởng mới có mối quan hệ với nhau.

Một cách hiệu quả khác được nhà soạn kịch Jerry Seinfeid chia sẻ là “Đừng phá vỡ chuỗi ý tưởng” – nghĩa là phải làm việc với ý tưởng của bạn mỗi ngày.

Seinfeid cũng nói, nếu ông ấy cứ nhắm vào sự thành công của một ý tưởng, nó sẽ không như vậy, ông nghĩ rằng trầm tư sẽ mang lại nhiều hiệu quả nhất. Paul McCartney, Rupert Murdoch, Hugh Jackman và Oprah Winfrey đều áp dụng phương pháp trầm tư này. Và có lẽ tất cả họ đều đúng.

Nghiên cứu cho thấy trầm tư làm thay đổi chức năng của võ não trước trán, từ đó có khả năng nó cho phép người trầm tư tập trung hơn. Các sư thầy, những người luyện tập trầm tư trong thời gian dài, có thể chuyển đổi sóng não của họ để thực hiện các hành động đồng thời, điều này qua thời gian giúp rèn luyện tư duy tập trung hơn.

10. Tạo kết nối

John Milton đã viết trong trường ca Paradise Lost rằng “Một ánh lửa trong lò nung tuyệt diệu, một ánh lửa không đủ rực sáng, nhưng sẽ giúp thấy được bóng tối”

Đây là một ví dụ rất hay để thấy được điều gì xảy ra khi bạn tạo các kết nối mà chưa ai thử làm trước đó – bạn có thể cho ra đời một ý tưởng hoàn toàn mới lạ. Nếu bạn muốn kích hoạt ý tưởng mới, hãy thử mang các ý tưởng chưa từng đi đôi lại với nhau, và bạn sẽ thấy hiệu ứng chúng tạo ra. Một lần nữa chúng ta cần hiểu rằng, có thể 99% trong số đó là tồi, nhưng chỉ cần là 1% còn lại hiệu quả là đủ.

Một cách khác để tạo liên kết là giữa người với nhau. Làm việc liên kết và trao đổi với nhau là một trong những cách tối nhất để khơi nguồn ý tưởng mới. Mỗi người là một nguồn thông tin quý giá, và có một góc nhìn khác biệt mà trước đó bạn chưa bao giờ biết đến. Ngoài ra, bạn không thể trông chờ rằng tự mình sẽ đưa ra mọi giải pháp. Bạn cần đặt câu hỏi và thắc mắc. Nếu bạn bị mắc kẹt tại một vấn đề, hãy nhìn xem người khác hay tổ chức khác xử lý vấn đề tương tự ra sao. Đôi khi, chỉ cần thay đổi cách bạn nhìn nhận vấn đề cũng giúp tạo điểm sáng và ý tưởng mới.

Phải đảm bảo rằng bạn dành thời gian cho một vấn đề và đang đặt các câu hỏi liên quan. Sẽ có lúc bạn chỉ có một cơ hội để tìm ra đáp án đúng, vì vậy hãy chắc chắn câu hỏi bạn đặt ra là thích hợp.

11. Động não

Ok, vậy chúng ta chưa thực sự đi sâu về phần động não ở các bài viết trước, nhưng điều này có lý do thích đáng. Người ta hay nói động não chỉ dành cho những người giỏi, và thỉnh thoảng nó là cách để một nhóm người đưa ra ý tưởng. Tuy nhiên, động não gần như trở thành phần bắt buộc mà ai cũng phải tham gia vào.

Tưởng như họ phải cho ra ý tưởng mới, nhưng ý tưởng tốt hơn sẽ được kích hoạt bằng cách tập trung vào ý tưởng của riêng từng người và trình bày nó trước cả nhóm.

Nhưng chỉ khi hoạt động động não được thực hiện đúng cách, nó mới hiệu quả. Nếu bạn buộc phải tổ chức phần động não, hãy đảm bảo tất cả các thành viên đã có đủ thời gian để khơi nguồn ý tưởng riêng từ trước, và phần động não là phần phân tích sau đó.Phần động não hay được thực hiện trên tinh thần là “nơi an toàn” để ý tưởng không bị tiêu diệt. Thay vì vậy, hãy hướng dẫn nhóm của bạn cách phân tích các ý tưởng trên tinh thần xây dựng, cần có tranh luận và thảo luận, đồng thời dành thời gian nhiều và nỗ lực nhiều hơn cho ý tưởng chiến thắng.

12. Ra quyết định

Văn học có câu “Giết chết đứa trẻ của bạn”. Câu này có nghĩa đôi khi bạn phải xóa bỏ các câu đùa, lời nói hay suy nghĩ mà bạn có thể yêu thích nhưng chưa thật sự ăn sâu trong tâm trí mình. Bạn phải làm điều này với những ý tưởng bạn có được.

Sát thủ của bất cứ sự sáng tạo nào là thu nhận một ý tưởng chẳng đi đến đâu.

Đương nhiên, việc quyết định ý tưởng nào sẽ chiến thắng là rất khó, đặc biệt trong giai đoạn đầu, nhưng đó là lý do vì sao bạn phải không ngừng phân tích và xem xét chính mình, để quyết định xem ý tưởng nào đáng để theo đuổi, ý tưởng nào không.

Như đã thảo luận, khi cuộc sống của bạn phụ thuộc vào sự sáng suốt của chính bản thân, sẽ có lúc bạn đặt câu hỏi cho sự sáng suốt đó, điều này là hoàn toàn bình thường. Một ngày nọ, bạn chợt nhận ra mình cạn kiệt ý tưởng và bỗng nhiên cả thế giới xung quanh sụp đổ. Nhưng khi đó hãy hít thở đều, nghỉ ngơi, đi dạo rồi hãy quay về với thực tại. Và bỗng nhiên bạn sẽ thấy rằng ý tưởng mà chỉ mới trước đó một giờ đã tuột khỏi tầm tay bạn giờ lại hiện hữu nguyên hình trong tâm trí và bạn đã sẵn sàng để bắt đầu lại.

Nguồn: designschool.canva.com