VỀ LỚP PHOTO STORYTELLING
Ảnh: Tôi chụp một cái cửa!
1. Trước khi tham gia lớp học Photo Storytelling với thầy Jun, thử thách lớn nhất của bạn khi chụp ảnh là gì?
– Tôi có đủ kỹ năng, kỹ thuật. Nhưng ảnh chụp nhàn nhạt.
Ở Việt Nam đang có một khái niệm “ảnh sến” để chỉ những bức ảnh đúng sáng, đúng nét, đúng kỹ thuật, nhìn có vẻ đẹp về màu sắc, bố cục, nhưng luôn cho cảm giác trơ, mất sinh khí, và lớn hơn, thiếu một cái gì đó chuyên chở qua bức ảnh.
Tôi mắc kẹt trong đó, không vượt qua được ngưỡng này. Và đang bắt đầu bế tắc, chán nản.
2. Bạn nghĩ điều gì đã ngăn cản mình biến những ý tưởng trong đầu thành ảnh?
– Thực ra, quan trọng là có được ý tưởng đã. Vấn đề của tôi là không có ý tưởng. Dù là một người từng làm báo với kinh nghiệm hơn 30 năm, nhưng việc tìm ý tưởng để ngôn ngữ nhiếp ảnh có cơ hội bày tỏ lại là vấn đề khác.
Tôi đi nhiều, chụp nhiều. Nhưng khả năng kết nối bối cảnh với một câu chuyện cụ thể là con zero.
Tôi nghĩ với thời gian cầm máy hơn 10 năm, kỹ thuật không phải là vấn đề của tôi. Ý tưởng mới là thứ quan trọng. Bắt thực tế đời sống phục vụ cho ý tưởng là vấn đề nữa.
Tôi nhìn một cái hầm xe bên kia phố đi bộ Nguyễn Huệ. Chợt nghĩ về những lát cắt con người đô thị. Rồi cái hầm đó như một cái hố đen, nuốt chửng đời sống của tôi, của bạn. Việc của chúng ta là phải vùng chạy khỏi đó.
Và tôi đợi, sẽ có một cô gái đi ngang đó. Tôi sẽ biến cái hầm xe thành một background hoàn toàn đen với chỉ số màu là #000000. Và đúng vậy, cô gái xuất hiện với bộ đồng phục văn phòng. Tôi đợi cô di chuyển qua gần hết mảng đen và bấm máy.
Cô gái đứng ở rìa bức ảnh, bước đi vội vã, sắp ra khỏi mảng đen và ra khỏi khung hình. Tôi có được một bức ảnh chuyên chở điều tôi muốn. Tôi thấy lại cảm hứng được đi chụp ảnh. Điều đó chỉ đến khi tôi tham gia lớp học.
Ý tưởng thật sự quan trọng.
Yếu tố có thể ngăn cản ý tưởng thành hình ảnh mong muốn chính là bối cảnh và khả năng lượng định tình huống sắp diễn ra!
3. Với bạn, yếu tố nào là quan trọng nhất để tạo nên một bức ảnh đáng nhớ?
– Chắc chắn đó là sự độc đáo riêng có. Góc nhìn, ánh sáng, hậu cảnh, chủ thể, yếu tố bổ sung… đều là những thứ có sẵn, bạn nhìn thấy, tôi nhìn thấy, chúng ta đều nhìn thấy như nhau.
Vậy, chỉ có sự độc đáo riêng có mới là thứ duy nhất nhiếp ảnh gia chứng tỏ mình tài hoa hay không.
Độc đáo là gì? Là thứ bạn tưởng tượng trước, sắp xếp những thứ có sẵn, chờ đợi, và nhấn máy đúng lúc, chỉ mình bạn có, chỉ mình bạn biết nên làm gì, lúc nào, ra sao, câu chuyện sẽ được bức ảnh mang tới cho người thưởng lãm là gì?
4. Trong lớp học, có khoảnh khắc nào khiến bạn cảm thấy: “À, đây chính là thứ mình tìm kiếm bấy lâu nay”? Bạn có thể chia sẻ cụ thể hơn về khoảnh khắc đó không?
– Có. Tôi nhận ra khoảnh khắc đó không phải qua các buổi học về các trường phái, các tác gia, cách thầy phân tích ảnh… mà là cách biên tập một bộ ảnh thành ra một câu chuyện hay.
Bạn cùng lớp tôi thực hiện bài cuối khóa Photo Storytelling, bộ ảnh kể về chồng của cô ấy. Một câu chuyện không khó, nhưng cũng không dễ vì anh ấy không muốn xuất hiện chân dung mình.
Loạt ảnh của bạn khá tốt. Cách sắp xếp trình tự đúng như tôi nghĩ về bố cục. Trong đó, bức ảnh kết thúc là người chồng ôm chiếc gối ôm, ngủ sâu, hẳn là đang chìm trong một giấc mơ. Trước bức ảnh đó, là bức ảnh chụp lại màn hình iPad có hình cưới của hai người.
Đúng rồi, họ đã ngắm nhìn hạnh phúc của mình trước khi kết thúc một ngày vất vả.
Nhưng thầy Jun đề nghị, hãy dời bức ảnh iPad có hình cưới xuống cuối cùng!
Bạn có thấy như tôi đang thấy: Chuỗi ảnh kể chuyện vừa thay đổi đã dẫn chúng ta đến một chỗ say đắm hơn, bền vững hơn! Bức ảnh gần cuối là người chồng trong giấc ngủ.
Và kết thúc của chuỗi storytelling là trong giấc mơ, anh ấy thấy lại hôn lễ của mình! Nói cách khác, lễ cưới đó sẽ luôn đi theo anh ấy/cô ấy xuyên suốt, ngay cả trong giấc ngủ!
Hóa ra, bạn có một bộ ảnh, bạn sẽ có rất nhiều cách sắp xếp, biên tập để kể câu chuyện theo nhiều cấu trúc khác nhau. Thông điệp mang tới tất nhiên cũng rất khác nhau. Hay hơn hay dở đi, rất cần kinh nghiệm xử lý và cả sự… tài hoa bạn có!
Đó chính là lúc tôi nhận ra: Tôi thích được biên tập những bộ ảnh của mình theo nhiều cách để nó hay hơn! Và đó cũng là lý do tôi luôn muốn thầy ấy mở thêm một lớp biên tập ảnh!
5. Khoảnh khắc đáng nhớ nhất của bạn trong lớp học với thầy Jun là gì?
– Tôi không nghĩ là có một khoảnh khắc nào theo kiểu “bùng nổ” để phát hiện ra lớp học này là một sự khai sáng. Nhưng tôi thích những buổi photowalk. Nếu để ý, bạn sẽ học được từ đó rất nhiều.
Hãy nhìn những học viên khác: Họ đang đứng thẳng hay cúi rất thấp trước cùng một bối cảnh để biết góc chụp nào là độc đáo; Họ đang tìm kiếm chất liệu phụ trợ nào thêm cho bối cảnh hiện có; Họ đang dùng tiêu cự nào cho khung hình phía trước…
Tôi đã quan sát và sau đó, tiếp tục quan sát ảnh chụp của từng người. Học từ đó rất hay.
Dĩ nhiên, bạn có thể phản biện rằng: Vậy, cũng có thể học bằng cách quan sát, phân tích từ ảnh chụp của những nhiếp ảnh gia nổi tiếng! Điều đó không sai, nhưng không cách nào đủ đâu, ngay cả việc bạn tận dụng AI để phân tích.
Bạn tham gia một buổi chụp cùng nhiều người khác. Sau đó, bạn và bạn bè, cùng với thầy giáo cùng phân tích nó. Bạn sẽ thấy: Ồ, bối cảnh đó, khoảnh khắc đó, ánh sáng đó, nếu thay đổi góc nhìn một chút, chắc chắn bức ảnh vừa chụp đã khác đi rất nhiều.
6. Insight hoặc bài học nào từ thầy Jun khiến bạn cảm thấy thực sự sâu sắc và thay đổi cách bạn nhìn về nhiếp ảnh?
– Việc cùng phân tích và sau đó nghe một người giàu kinh nghiệm chỉ ra những khác biệt của những tác phẩm nhiếp ảnh kinh điển của những nhiếp ảnh gia lớn, thực sự là điều giúp tôi bước ra khỏi giới hạn cũ của mình.
Có một câu chuyện nhỏ. Khi nói về Daido Moriyama, tôi có nhận xét rằng: Để chụp như ông ấy, chiếc máy ảnh phải ở bên mình 24/7. Và thầy Jun khá ngạc nhiên về nhận xét này. Ông nói: Dĩ nhiên là vậy!
Chuyện nhỏ thôi, nhưng bạn thấy đó, thái độ chuyên nghiệp là điều quá ư cần thiết với bất kỳ ai, đặc biệt khi muốn là một người sáng tạo có tác phẩm tốt.
Một khi tôi còn nghĩ rằng, việc phải mang chiếc máy ảnh 24/7 là điều gì đó phiền phức, thì thật khó để tôi có thể bước lên một nấc khác, ngoại trừ tôi quá may mắn bắt được toàn khoảnh khắc hay ngay khi mang máy ảnh bên mình.
Điều này làm thay đổi hành vi tôi khá nhiều. Dĩ nhiên, tôi không phải là một người sống bằng nhiếp ảnh, không thể kè kè máy ảnh 24/7. Nhưng từ sau đó, bất kỳ lúc nào có thể, tôi luôn mang nó theo. Điều đó thật tốt. Tôi có được khá nhiều ảnh ưng ý hơn.
7. Nếu có thể nhắn nhủ một điều với những người đang cân nhắc tham gia lớp học, bạn sẽ nói gì?
– Nếu bạn đang khá hài lòng với khả năng chụp ảnh của mình, tôi nghĩ, bạn đang cầu toàn, đang dìm chết tư duy sáng tạo của bạn trong vùng an toàn bạn tự vẽ ra. Hãy mạnh dạn bước ra, tìm kiếm thêm những mới mẻ bên ngoài.
Cách tốt nhất, hãy đến với một khóa học nào đó về tư duy sáng tạo. Photo Storytelling là một lớp học như vậy!
Ngược lại, nếu bạn đã từng bế tắc như tôi, lớp học này chính là một thay đổi tích cực! Rất nên ghi danh! Tôi tin bạn sẽ khác sau một vài buổi học đầu. Và cảm hứng chụp ảnh sẽ trở về với bạn.
8. Nếu có một khoá học nâng cao về chủ đề này, bạn mong muốn sẽ được học thêm điều gì?
– Biên tập ảnh. Biên tập Storytelling! Đây là điều tôi rất muốn được học! Tôi nghĩ, khi biên tập đủ giỏi, tôi cũng sẽ biết cách nên chụp một bộ ảnh thế nào để kể câu chuyện hay hơn!
Cre: Lê Đinh Thắng – https://www.facebook.com/photo?fbid=24968739936048775&set=a.497507050265404
— — — — — — — — — — — — — — — — — — —
dpiCENTER | International Portfolio Design Training
(028) 3822 5902 – 3820 0051
Zalo/Hotline 1: 0901 33 77 27 Zalo/Hotline 2: 0906 99 68 25
253Bis Trần Nhân Tôn, P.2, Q.10, Tp.HCM
— — — — — — — — — — — — — — — — — — —